CBM (Metreküp) Hesaplama
Kap ölçülerinden yükünüzün metreküpünü çıkarın, gelir tonunu görün.
CBM, bir yükün metreküp cinsinden hacmidir: en × boy × yükseklik metre biriminden çarpılır ve kap adediyle çoğaltılır. LCL deniz taşımasında navlunun hangi birim üzerinden çıkacağını doğrudan bu sayı belirler; hava ve karayolu parsiyelinde ise aynı ölçülerden bir bölenle hacim ağırlığı üretilir. Ölçüyü santimle girip metreye çevirmemek, sık yapılan hatalardan biridir. Aşağıdaki hesaplayıcı çevrimi kendisi yapar.
Nasıl hesaplanır?
Formül: CBM = en (m) × boy (m) × yükseklik (m) × kap adedi. Santim kullanıyorsanız üç kenarı da 100'e bölün; santimküpü metreküpe çevirmek için 1.000.000'a bölmek gerekir. Örnek: 120 × 80 × 90 cm ölçüsünde 6 koli. Metreye çevirin: 1,20 × 0,80 × 0,90 = 0,864 m³. Altı kap için 0,864 × 6 = 5,184 CBM. Aynı ölçüyü santimle çarparsanız 864.000 çıkar; bu santimküptür ve çevrilmeden kullanılırsa sonuç bir milyon kat şişer. Ölçüler paketin dış ölçüsüdür — palet, sandık, streç film ve taşma payı dahil edilir.
Neden metreküpten ödersiniz: gelir tonu (R/T)
LCL deniz navlunu gelir tonu (revenue ton, R/T) üzerinden çıkar. Kural W/M — weight or measurement — olarak yazılır: yükün metreküpü ile ton cinsinden ağırlığı karşılaştırılır, hangisi büyükse ücretlendirme onun üzerinden yapılır. Denizde denklik 1 CBM = 1.000 kg'dır. 5,184 CBM'lik ve 2.600 kg'lık bir yükte hacim (5,184) ağırlıktan (2,6) büyüktür; hesap 5,184 R/T üzerinden yapılır. Aynı hacim 7.000 kg gelseydi bu kez 7 R/T geçerli olurdu. Genel ticari yüklerin yoğunluğu çoğunlukla metreküp başına 1.000 kg'ın çok altında kaldığı için LCL'de fatura pratikte hacimden çıkar. Çoğu tarifede ayrıca asgari birim vardır: hesap 1 R/T'nin altına düşse de en az 1 R/T uygulanır. Ayrıntılı tanım ve örnek hesap: gelir tonu (R/T). Ayrıntı için navlun nedir ve FCL/LCL farkı.
- Karşılaştırma: metreküp ↔ ton, büyük olan geçerli
- Denklik: 1 CBM = 1.000 kg
- Çoğu tarifede asgari 1 R/T uygulanır
Paletin kendisi de hacimdir
Paletli yükte yükseklik, paletin tabanından yükün en üst noktasına kadar ölçülür. EPAL standardı euro palet 1200 × 800 × 144 mm'dir; yani daha yükü koymadan 14,4 cm yükseklik vardır. Üzerine 130 cm yük istiflenmiş bir euro palette hesap 1,20 × 0,80 × 1,444 = 1,386 CBM olur. Aynı yükü paletin yüksekliğini saymadan, 1,30 m'den hesaplarsanız kap başına yaklaşık 0,138 m³ eksik beyan edersiniz; on palette bu 1,38 metreküpe ulaşır. Streç filmden ve taşan köşelerden gelen birkaç santim de aynı şekilde ölçüye girer. Antrepoda yeniden ölçüldüğünde beyandan büyük çıkan hacim çoğu zaman düzeltme faturasıyla geri döner — ölçüyü baştan gerçek dış ölçüden vermek daha ucuzdur.
- Euro palet: 120 × 80 cm, palet yüksekliği 14,4 cm
- Endüstriyel palet: 120 × 100 cm
- Ölçüye dahil: palet, sandık, köşebent, streç, taşan parçalar
İstiflenemeyen yükte ödenen hacim büyür
İstiflenemeyen (non-stackable) yükte ödediğiniz hacim, yükün fiziksel hacminden büyük olabilir. Konsolidasyon konteynerinde üstüne bir şey konulamayan kap, kendi yüksekliği kadar değil, tavana kadar olan kolonu bloke eder. Bu yüzden bazı taşıyıcılar istiflenemeyen kaplarda yüksekliği fiili ölçü yerine konteynerin iç yüksekliği kabul eder — 20' ve 40' standart konteynerde yaklaşık 239 cm, 40' HC'de yaklaşık 269 cm gibi. 120 × 80 × 60 cm'lik bir kap 0,576 m³ iken bu kuralla 1,20 × 0,80 × 2,39 = 2,294 m³ üzerinden ücretlendirilebilir. Uygulama taşıyıcıdan taşıyıcıya değişir, tek bir standart yoktur. Yükünüz istiflenemiyorsa bunu rezervasyondan önce bildirin ki fark, sonradan düzeltme faturasıyla değil baştan teklifle karşınıza çıksın.
- İstiflenemeyen kapta yükseklik konteyner içi yüksekliğe çekilebilir
- Kural taşıyıcıya göre değişir, evrensel değildir
- Durumu rezervasyon öncesi bildirin
Sık sorulan sorular
CBM ile gelir tonu (R/T) aynı şey mi?
Hayır. CBM yükün fiziksel hacmidir; gelir tonu ise faturalamada kullanılan birimdir. Deniz LCL'de metreküp ile ton karşılaştırılır, büyük olan gelir tonu sayılır. 5,184 CBM ve 2,6 tonluk bir yükte gelir tonu 5,184'tür; aynı hacim 7 ton gelseydi gelir tonu 7 olurdu. CBM hesabı iki durumda da değişmez, değişen yalnızca hangi değerin ücretlendirmeye esas alındığıdır.
Santim ölçüsünü metreküpe nasıl çeviririm?
İki yol var: ya üç kenarı da 100'e bölüp metreye çevirerek çarpın, ya santim cinsinden çarpıp sonucu 1.000.000'a bölün. İkisi aynı sonucu verir. 120 × 80 × 90 cm için 1,20 × 0,80 × 0,90 = 0,864 m³ ya da 864.000 ÷ 1.000.000 = 0,864 m³. Sık görülen hata, santimle çarpıp bölmeyi unutmak ve hacmi bir milyon kat büyük yazmaktır.
Ölçüyü kutunun içinden mi dışından mı alırım?
Dışından. Taşıyıcı yükün gemide veya araçta kapladığı yeri ücretlendirir, bu da ambalajın dış ölçüsüdür. Palet, sandık, köşebent, streç film ve taşan parçalar ölçüye dahildir; yükseklik paletin tabanından en üst noktaya kadar ölçülür. Antrepoda yeniden ölçüm yapıldığında beyandan büyük çıkan hacim düzeltme faturasına konu olur, bu yüzden baştan dış ölçü vermek daha güvenlidir.
Farklı ölçülerde kaplarım varsa nasıl hesaplarım?
Her ölçü grubunu ayrı hesaplayıp toplayın. Aynı ölçüdeki kapları tek satırda çarpın, farklı ölçüdekiler için yeni satır açın, sonunda tüm satırların CBM değerlerini toplayın. Toplam brüt ağırlığı da aynı şekilde toplayıp hacimle karşılaştırın. Karşılaştırma daima gönderi düzeyinde yapılır; tek bir ortalama koli varsayımıyla hesap yapmak, özellikle içinde birkaç büyük kap bulunan gönderilerde hacmi eksik gösterir.
CBM havada ve karayolunda da kullanılır mı?
Dolaylı olarak. Havada ve karayolu parsiyelinde ücretlendirme metreküp yerine hacim ağırlığı üzerinden yapılır; hacim ağırlığı da aynı ölçülerden bir bölenle üretilir. Havada yaygın bölen 6000, karayolunda 3000'dir. Bu iki modda karşılaştırma kilo cinsinden, denizde ise metreküp ile ton arasında yapılır. Hesabın mantığı değil, yalnızca birimi değişir. Bkz. hacim ağırlığı hesaplama.
Hesaplayıcının kendisi JavaScript gerektirir; formüller ve örnek hesap yukarıda yazılıdır.