Antrepo nedir?
Antrepo, serbest dolaşıma girmemiş eşyanın gümrük gözetimi altında, ithalat vergilerine ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmadan konulduğu yerdir. Eşya antrepoda beklerken ithalat vergileri tahakkuk etmez; vergi, serbest dolaşıma giriş beyanıyla doğar. Gümrük Kanunu'na göre eşyanın antrepo rejimi altında kalış süresi kural olarak sınırsızdır.
Genel antrepo ile özel antrepo farkı nedir?
Fark, antrepoyu kimin kullanabildiğidir. Gümrük Kanunu'nun 94 üncü maddesi genel antrepoları “eşyanın konulması için herkes tarafından kullanılabilen”, özel antrepoları ise “yalnız antrepo işleticisine ait eşyanın konulması amacıyla kurulan” gümrük antrepoları olarak tanımlar. Genel antrepo bir hizmet işletmesidir; özel antrepo, işleticinin kendi eşyası içindir. Kanun'un 93 üncü maddesi ayrıca işletici ile kullanıcıyı ayırır: işletici gümrük antreposu işletmesine izin verilen, kullanıcı ise eşyanın antrepo rejimi beyanında bulunan kişidir.
A, B, C, D, E ve F tipi antrepo ne demek?
Tipler, sorumluluğun ve stok kaydının kimde olduğuna göre ayrılır. Gümrük Yönetmeliği'nin 329 uncu maddesi genel antrepoların A, B ve F, özel antrepoların C, D ve E tiplerinin bulunduğunu düzenler. A tipinde stok kaydını işletici tutar ve antrepoya konulan eşyada herhangi bir noksanlık olması hâlinde gümrük vergilerini ödemekten sorumludur; B tipinde sorumluluk kullanıcıdadır, antrepo beyannamesini kullanıcı verir, işletici yalnızca antrepoyu kiralar ve stok kaydı tutulmadığından beyanname ile belgeler gümrük kontrolüne esas teşkil eder. C, D ve E tiplerinde işletici ile kullanıcı aynı kişidir. F tipini gümrük idareleri işletir.
Antrepo rejimi vergiyi nasıl erteler?
Erteleme, verginin antrepoya girişte değil çıkışta doğmasından kaynaklanır. Eşya ithalat vergilerine tabi tutulmadan konur ve süre sınırsız olduğu için ithalat, ihtiyaç doğdukça parça parça yapılabilir; bu da nakit akışını rahatlatır. Karşılığında yükümlülük gelir: idare teminat isteyebilir, kayıtlar tutulur ve noksan çıkan eşyanın vergileri antrepo tipine göre işletici ya da kullanıcıdan tahsil edilir. İşlemler tamamlanıp gümrük idaresinden izin alınmadan antrepodan eşya çıkarılamaz.
- Antrepo masrafları ile eşyanın antrepoda kaldığı sürece muhafazası için yapılan masraflar, fiilen ödenen veya ödenecek fiyattan ayrı gösterilmeleri şartıyla gümrük kıymetine dahil edilmez (Gümrük Kanunu m. 104/1)
- D tipinde vergiler, Kanun'un 104 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca eşyanın antrepo rejimine tabi tutulduğu tarihte yürürlükte bulunan vergi oranlarına ve diğer vergilendirme unsurlarına göre hesaplanır
Geçici depolama ile antrepo arasındaki fark nedir?
Geçici depolama süreli bir bekleme statüsü, antrepo ise bir gümrük rejimidir. Gümrüğe sunulan eşya, kendisine gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanım tayin edilene kadar geçici depolanan eşya statüsündedir ve bu işlemler Gümrük Kanunu'nun 46 ncı maddesine göre denizyolu ile gelen eşyada özet beyanın verildiği tarihten itibaren kırk beş gün, diğer bir yolla gelen eşyada yirmi gün içinde tamamlanır. Bu süre içinde işlemlere başlanmayan eşya tasfiye sürecine girer. Antrepoda ise süre sınırı yoktur; statü bir beyana dayanır.
Antrepo ile serbest bölge arasındaki fark nedir?
İkisi de vergiyi erteler, ancak serbest bölge daha geniş bir alandır. Gümrük Kanunu'nun 152 nci maddesi serbest bölgeleri, Türkiye Gümrük Bölgesinin parçaları olmakla beraber ithalat vergileri ile ticaret politikası önlemlerinin uygulanması bakımından bu bölgenin dışında olduğu kabul edilen yerler olarak tanımlar. Antrepoya giriş bir antrepo rejimi beyanına dayanır; serbest bölgede ise Kanun'un 153 üncü maddesi uyarınca sınırlar ile giriş ve çıkış noktaları gümrük idarelerinin gözetimine tabidir ve giriş ya da çıkışta eşyaya eşlik etmesi gereken taşıma belgesinin bir nüshasının gümrük idaresine verilmesi veya tetkike hazır tutulması gerekir. Antrepoda mutat elleçleme işlemleri gümrük idarelerinin iznine bağlıdır. Kalış süresi ikisinde de kural olarak sınırsızdır.
Gümrük Yönetmeliği'nin 329 uncu maddesine göre antrepo tipleri
| Tip |
Genel / özel |
Ayırt edici özelliği |
| A |
Genel |
Stok kaydını işletici tutar; noksanlıkta gümrük vergilerinden işletici sorumludur |
| B |
Genel |
Sorumluluk kullanıcıda; antrepo beyannamesini kullanıcı verir, işletici yalnız yeri kiralar |
| C |
Özel |
İşletici ve kullanıcı aynı kişidir; antrepoya alınan eşyadan bu kişi sorumludur |
| D |
Özel |
İşletici ve kullanıcı aynı kişidir; Kanun'un 104 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uygulanır |
| E |
Özel |
İzin hak sahibinin depolama yeri antrepo addedilir; depolama yeri olmasa dahi rejim uygulanabilir |
| F |
Genel |
Gümrük idarelerince işletilir |
Sık sorulan sorular
Antrepoda eşya en fazla ne kadar kalabilir?
Gümrük Kanunu'nun 101 inci maddesi antrepo rejimi altında kalış süresini sınırsız sayar. Ancak gümrük idarelerince gerek görülen hâllerde eşyaya gümrükçe onaylanmış yeni bir işlem veya kullanım tayin edilmesi için bir süre belirlenebilir. Süre sınırsızlığı, ardiye bedelinin işlemediği anlamına gelmez.
Antrepodaki eşya üzerinde işlem yapılabilir mi?
Sınırlı olarak. Gümrük Kanunu'nun 102 nci maddesine göre ithal eşyası; iyi korunmaları, görünüşlerinin veya pazarlama kalitelerinin geliştirilmesi ya da dağıtım veya yeniden satışa hazırlanmaları yönünden yönetmelikle belirlenen mutat elleçleme işlemlerine tabi tutulabilir ve bu işlemler gümrük idarelerinin izniyle yapılır. Antrepo bir üretim yeri değildir.
Antrepo ardiye maliyetini ortadan kaldırır mı?
Hayır. Antrepo vergiyi erteler, depolama bedelini değil; işletme kendi tarifesi üzerinden ardiye faturalar. Bu kalem, taşıyanın demuraj ve detention hesabından ayrıdır. Kararı verirken ertelenen verginin sağladığı nakit rahatlığını biriken depolama bedeliyle yan yana koyun.
Geçici depolama süresi uzatılabilir mi?
Gümrük Kanunu'nun 46 ncı maddesi, şartlar gerektirdiği takdirde idarenin daha kısa bir süre saptayabileceğini veya bu sürelerin uzatılmasına izin verebileceğini düzenler; ancak gerçek ihtiyaçları aşan süre uzatımı yapılamaz. Güvenli yol, beyanı ve eklerini gemi varmadan hazır etmektir.