VGM (doğrulanmış brüt ağırlık) nedir?
VGM (verified gross mass), yüklü bir konteynerin yük, ambalaj, palet, dunnaj ve sabitleme malzemesi ile konteyner darası dahil toplam ağırlığının SOLAS'ta tanımlı iki yöntemden biriyle doğrulanmış hâlidir. Beyanı yükleyici yapar. 1 Temmuz 2016'dan bu yana, doğrulanmış brüt ağırlığı sağlanmayan dolu konteyner gemiye yüklenmez.
VGM zorunluluğu hangi kurala dayanır?
Zorunluluk, SOLAS Sözleşmesi'nin VI. Bölümü'nün 2 nci kuralına dayanır. Değişiklik Uluslararası Denizcilik Örgütü'nün (IMO) Deniz Emniyeti Komitesi tarafından MSC.380(94) sayılı kararla kabul edildi ve 1 Temmuz 2016'da yürürlüğe girdi. Uygulama ayrıntıları MSC.1/Circ.1475 sayılı kılavuzda düzenlenir. Kural, doğrulanmış brüt ağırlığın sağlanmasını gemiye yükleme için bir şart sayar: kılavuz, kaptan ya da temsilcisi ile terminal temsilcisi bu değeri elde etmeden konteynerin gemiye yüklenmemesi gerektiğini belirtir. Amaç, hatalı ağırlık beyanından kaynaklanan istif ve denge kazalarını önlemektir.
İki doğrulama yöntemi nedir?
SOLAS, yükleyicinin doğrulanmış brüt ağırlığı elde edebileceği iki yöntem tanımlar. Yöntem 1, konteynerin doldurulup mühürlenmesinin ardından dolu hâlde tartılmasıdır. Yöntem 2, konteynere yüklenecek tüm paketlerin ve yük parçalarının, palet, dunnaj ve diğer ambalaj ile sabitleme malzemesi dahil ayrı ayrı tartılıp toplanması ve bulunan toplama konteynerin darasının eklenmesidir. Yöntem 2'de kullanılan tartım yöntemi, konteynerin doldurulup mühürlendiği devletin yetkili idaresince onaylanmış olmalıdır.
- Kütlesi ambalajı üzerinde açık ve kalıcı biçimde yazılı, orijinal mühürlü paketlerin yeniden tartılması gerekmez
- Hurda metal, çuvallanmamış tahıl ve benzeri dökme yüklerde Yöntem 2 uygun değildir; bu hâllerde Yöntem 1 kullanılır
- Konteyner karayolu aracı üzerinde tartılırsa aracın ve çekicinin darası düşülür
VGM'yi kim beyan eder, kime iletilir?
Beyanı yükleyici yapar. Kılavuz yükleyiciyi, konşimentoda, sea waybill'de veya eşdeğer çok modlu taşıma belgesinde yükleyici olarak adı geçen ya da adına veya hesabına taşıyanla taşıma sözleşmesi kurulmuş kişi olarak tanımlar. Değer bir taşıma belgesinde bildirilir; belge taşıma talimatının parçası ya da ayrı bir bildirim olabilir, fakat ağırlığın doğrulanmış brüt ağırlık olduğunu açıkça göstermeli ve yükleyicinin yetkilendirdiği kişice imzalanmalıdır. Bildirim, kaptan veya temsilcisi ile terminal temsilcisine gemi istif planının hazırlanmasında kullanılabilecek kadar önceden ulaştırılır.
Dara ve azami brüt ağırlık nereden okunur?
Konteynerin kendi darası ile bağlayıcı azami brüt ağırlığı konteynerin üzerinde yazılıdır. Kapı kanadına perçinlenmiş CSC plakası azami brüt ağırlığı gösterir; dara ise kapı üzerinde boyayla belirtilir ve Yöntem 2 hesabına giren dara budur. Dara, içinde hiçbir yük parçası, palet, dunnaj veya sabitleme malzemesi bulunmayan boş konteynerin kütlesidir. Ayrı bir sınır daha vardır: konteyner, CSC plakasında gösterilen azami brüt ağırlığın üzerinde doldurulmamalıdır. Katalog daraları ortalamadır; yükleme öncesi kapıyı fotoğraflamak sonradan çıkan uyuşmazlıkları önler.
Beyan edilmezse veya tartım tutmazsa ne olur?
Doğrulanmış brüt ağırlık sağlanmadan konteyner gemiye alınmaz. IMO kılavuzu bu durumda kaptan ya da temsilcisi ile terminal temsilcisinin, yükleyici adına konteynerin doğrulanmış brüt ağırlığını elde edebileceğini; bunun masrafının ticari taraflar arasında anlaşmaya göre paylaşılacağını belirtir. Yani beyan atlandığında süreç durmaz, maliyet ve gecikme olarak geri döner. Rakamlar çeliştiğinde kılavuzun yaklaşımı bellidir: terminalde yapılan tartımla elde edilen doğrulanmış brüt ağırlık esas alınır.
SOLAS'ın tanımladığı iki doğrulama yöntemi
| Ölçüt |
Yöntem 1 |
Yöntem 2 |
| Ne tartılır |
Doldurulup mühürlenmiş konteynerin tamamı |
Tüm paketler, yük parçaları, palet, dunnaj ve sabitleme malzemesi |
| Dara nasıl girer |
Tartıma zaten dahildir |
Toplama konteynerin darası ayrıca eklenir |
| Onay şartı |
Kalibre ve sertifikalı ekipmanla tartım |
Yöntem, doldurmanın yapıldığı devletin yetkili idaresince onaylanır |
| Uygun olduğu yük |
Her yük; dökme ve hurda yükte tek seçenek |
Tek tek tartılabilen paketli yük |
Sık sorulan sorular
VGM ile çeki listesindeki brüt ağırlık aynı şey mi?
Hayır. Çeki listesindeki brüt ağırlık yükün ve ambalajının ağırlığıdır; VGM ise buna palet, dunnaj, sabitleme malzemesi ve konteynerin kendi darası eklenmiş toplamdır. İkisini karıştırmak, konteyner darası kadar eksik bir beyana yol açar. VGM yalnız konteynerli deniz sevkiyatlarında gündeme gelir.
LCL yüklerde VGM'yi kim beyan eder?
Beyan yükümlülüğü, taşıma belgesinde yükleyici olarak görünen tarafa aittir. Parsiyel yükte konteyneri konsolidatör doldurduğu için doğrulanmış brüt ağırlığı da konteynerin bütünü adına o beyan eder. Bu durumda parti sahibinin sorumluluğu, kendi yükünün ağırlığını ve ölçüsünü doğru bildirmektir; hatalı bildirim toplamı bozar.
VGM beyanı gümrük beyanının yerine geçer mi?
Hayır, ikisi ayrı süreçlerdir. VGM bir deniz emniyeti yükümlülüğüdür ve muhatabı taşıyan ile terminaldir; gümrük beyanı ise vergi ve ticaret politikası önlemleriyle ilgilidir ve muhatabı gümrük idaresidir. İki beyanın ağırlık bilgisi tutarlı olmalıdır, ancak biri diğerinin yerini almaz.
Konteyner azami brüt ağırlığını aşarsa ne olur?
Azami brüt ağırlığını aşan konteyner gemiye yüklenemez; bu, VGM'den ayrı ikinci bir tavandır. Ayrıca karayolundaki aks ve azami yüklü ağırlık sınırları, konteynere teorik olarak sığan ağırlığın altında bir tavan getirebilir.