Hava Kargo Taşımacılığı — İzmir Merkezli Hava Yolu Nakliye
Hacim ağırlığından AWB düzenlemeye, tehlikeli madde kurallarından gümrüklemeye kadar hava yükünüzün tüm sürecini tek elden yürütüyoruz.
Hava kargo taşımacılığı, ticari yüklerin yolcu uçaklarının alt ambarında ya da kargo uçaklarında havalimanından havalimanına taşınması esasına dayanan taşıma biçimidir. Ücretlendirme, gerçek ağırlık ile hacim ağırlığından yüksek olanı üzerinden yapılır; kıtalar arası mesafeler günlerle değil saatlerle ölçülür. CargoMerger, İzmir merkezli olarak ihracat ve ithalat hava yüklerinizi organize eder.
Hava kargoda hacim ağırlığı nasıl hesaplanır?
Hava kargoda hacim ağırlığı, kolinin santimetre cinsinden en, boy ve yükseklik ölçüleri çarpılıp 6.000'e bölünerek bulunur. IATA'nın standart kabulü budur ve bir metreküpü yaklaşık 166,67 kilograma denk sayar. Ücretlendirilebilir ağırlık (chargeable weight) ise gerçek ağırlık ile hacim ağırlığından hangisi büyükse odur; hafif ama hacimli yüklerde fatura neredeyse her zaman hacim üzerinden çıkar. Ölçüler paletlenmiş ve streçlenmiş haliyle, palet yüksekliği dahil alınır; şişkin kolilerde en geniş nokta esas alınır. Uluslararası express kurye ürünlerinde ise bölen standart olarak 5.000'dir; bu yüzden aynı yük express ile standart hava kargoda farklı ücretlendirilebilir kilo verir. Teklif isterken koli adedini ve her koli için ölçüyü paylaşmanız bu yüzden gerekir.
- Hacim ağırlığı = (en x boy x yükseklik, cm) / 6.000
- Ücretlendirilebilir ağırlık, gerçek ağırlık ile hacim ağırlığından büyük olanıdır; 960.000 cm³ örneğinin adım adım hesabı ve bölen karşılaştırması Hacim Ağırlığı Nedir? teriminde
- Ölçü, palet yüksekliği ve ambalaj dahil, en geniş noktadan alınır
- Uluslararası express ürünlerde bölen standart olarak 5.000'dir; kilo farkı buradan doğar
AWB nedir, master AWB ile house AWB arasındaki fark nedir?
AWB (Air Waybill / hava konşimentosu), taşıyıcı ile gönderici arasındaki taşıma sözleşmesinin kurulduğunun ve malın taşıyıcıya teslim edildiğinin aksi ispatlanabilir delilini oluşturan belgedir; Montreal Sözleşmesi uyarınca belgenin düzenlenmemiş olması sözleşmenin varlığını ve geçerliliğini ortadan kaldırmaz. Deniz konşimentosundan en önemli farkı kıymetli evrak olmamasıdır: ciro edilemez, el değiştirerek malın mülkiyetini devretmez; mal, üzerinde yazılı alıcıya (consignee) teslim edilir. Master AWB (MAWB) havayolunun kendi düzenlediği ana belgedir ve çoğu zaman forwarder'ı gönderici olarak gösterir. House AWB (HAWB) ise forwarder'ın her müşterisi için ayrı ayrı düzenlediği alt belgedir. Konsolide bir sevkiyatta tek bir MAWB altında onlarca HAWB bulunabilir; havayolu ile forwarder ilişkisini MAWB, gerçek satıcı-alıcı ilişkisini HAWB tanımlar. AWB numarası 11 hanelidir ve ilk üç hane havayolunun kodudur; uçuş takibi bu numarayla yapılır.
Express kargo ile standart hava kargo arasındaki fark nedir?
Express, gümrükleme dahil kapıdan kapıya tek elden yürütülen bir üründür; standart hava kargo ise esasen havalimanından havalimanına çalışır ve iki uçtaki taşıma ile gümrükleme ayrıca organize edilir. Express operatörleri kendi ağlarını ve hızlandırılmış beyan kanallarını kullandığından teslim süresi kısadır, ancak fiyatlandırma küçük ve hafif gönderilere göre kurgulanmıştır. Standart hava kargoda yük konsolide edilir, palet veya ULD üzerine kurulur; kilo arttıkça birim maliyet düşer. Kabaca söylemek gerekirse numune, evrak, tek kutu yedek parça ve birkaç on kilogramlık aciller express'e; paletli ve birkaç yüz kilogramı aşan düzenli sevkiyatlar standart hava kargoya daha iyi oturur. Eşik sabit değildir; hat, sezon ve o günkü kapasiteye göre kayar. En sağlıklısı aynı yükü iki seçenekte birden fiyatlatmaktır.
Charter ve özel yük taşımaları hangi durumlarda gerekir?
Charter, tarifeli seferlerdeki kapasite yetmediğinde ya da yük tarifeli uçağın kapı ve palet ölçüsüne sığmadığında uçağın tamamının veya bir bölümünün kiralanmasıdır. Tipik kullanım alanları üretim hattını durduran acil parçalar, proje ve ağır makine yükleri, sergi ve etkinlik malzemeleri, insani yardım sevkiyatlarıdır. Özel yükler ise tarifeli uçakla taşınır ama havayolundan ön onay ister. Canlı hayvan taşımaları IATA Canlı Hayvan Kuralları'na (LAR) göre, kafes ölçüsünden havalandırma ve besleme şartlarına kadar belirli standartlarla yapılır. Değerli kargo (VAL) ayrı kilitli bölmelerde ve gözetim altında işlem görür. İlaç, aşı ve biyolojik ürünlerde soğuk zincir, aktif sıcaklık kontrollü konteynerler veya termal örtülerle korunur; havayolları bu alanda IATA CEIV Pharma gibi programlarla sertifikalanır. Her havayolu her özel yük tipini kabul etmez, rezervasyon öncesi teyit şarttır.
Hava kargoda tehlikeli madde (DGR) kuralları nasıl işler?
Tehlikeli madde taşımaları IATA Tehlikeli Maddeler Kuralları'na (DGR) tabidir; yük ancak doğru UN numarası, sınıf, paketleme grubu, onaylı ambalaj, etiketleme ve göndericinin imzalı beyanıyla (Shipper's Declaration for Dangerous Goods) kabul edilir. Dokuz sınıf vardır: patlayıcılar, gazlar, yanıcı sıvılar, yanıcı katılar, oksitleyiciler ve organik peroksitler, zehirli ve bulaşıcı maddeler, radyoaktif maddeler, aşındırıcılar ve muhtelif tehlikeli maddeler. Lityum piller son gruptadır ve şarj seviyesi, ambalaj ile adet bakımından kuralları her yıl sıkılaşan bir kalemdir. Bazı maddeler yalnızca kargo uçağıyla taşınabilir, bazıları hiçbir koşulda uçağa alınmaz. Yanlış veya eksik beyan, yükün terminalde durdurulmasına ve cezai sorumluluğa yol açar; bu nedenle ürünün güvenlik bilgi formu rezervasyondan önce istenir. Aşağıdakiler sık karşılaşılan DGR kapsamındaki yüklerdir; yasak değil, kurallı taşınırlar.
- Parfüm, kolonya ve alkol bazlı kozmetik — yanıcı sıvı (Sınıf 3); onaylı ambalaj ve gönderici beyanıyla taşınır
- Aerosol ve sprey ürünler — Sınıf 2; çakmak ve çakmak gazı havayolu onayına bağlıdır, çoğu taşıyıcı kargo olarak kabul etmez
- Boya, tiner, yapıştırıcı ve reçineler — yanıcı sıvı (Sınıf 3)
- Lityum pil içeren cihazlar — Sınıf 9; ambalaj ve adet kuralları geçerlidir. Cihazdan ayrı gönderilen yedek piller şarj seviyesi sınırıyla ve yalnızca kargo uçağıyla taşınır
- Kuru buzla gönderilen soğuk zincir yükleri — kuru buz UN 1845, Sınıf 9; kilo bildirimi ve etiket ister
- Güçlü mıknatıs içeren parçalar — eşiği aşan manyetik alanda UN 2807 (Sınıf 9) olarak beyan edilir
Hava navlununu hangi maliyet kalemleri oluşturur?
Hava navlunu tek kalemden oluşmaz; ücretlendirilebilir kilo üzerinden hesaplanan taşıma bedelinin üzerine havayolu ve terminal kaynaklı ek kalemler biner. Yakıt ek ücreti jet yakıtı fiyatına endekslidir ve dönemsel olarak güncellenir; güvenlik ek ücreti tarama ve güvenlik işlemlerini karşılar. Türkiye'de hava yolu ithalatında antrepoya girişten itibaren tanımlı bir serbest süre uygulanır, bu süre aşılınca ardiye işlemeye başlar; tarifeler ve süreler mevzuata bağlı olarak değişir. Fiyatı asıl oynatan değişkenler ise yönün doluluk dengesi, sezon ve yükün özel işlem gerektirip gerektirmediğidir. Bu nedenle gerçekçi bir rakam ancak ölçü, ağırlık, ürün cinsi ve varış noktası bilindikten sonra verilebilir.
- Ücretlendirilebilir kilo üzerinden taşıma bedeli
- Yakıt ek ücreti ve güvenlik ek ücreti
- AWB düzenleme ve dokümantasyon ücreti
- Çıkışta terminal ve elleçleme, varışta ardiye ve ordino
- Gümrük müşavirliği, X-ray ve yerel dağıtım
- Özel yük ek ücretleri: tehlikeli madde, soğuk zincir, aşırı boy
Türkiye'den hava kargo hangi havalimanlarından çıkar?
Türkiye'nin hava kargo hacminin büyük bölümü İstanbul Havalimanı (IST) ve İstanbul Sabiha Gökçen (SAW) üzerinden akar; nedeni doğrudan hat ve tarife çeşitliliğinin burada yoğunlaşmasıdır. Ege Bölgesi için doğrudan çıkış noktası İzmir Adnan Menderes Havalimanı'dır (ADB). ADB kargo kompleksinde ithalat ve ihracat antrepoları, gümrük müdürlüğü binası, değerli eşya ve radyoaktif madde depoları ile acente ofisleri aynı alanda yer alır; terminalin toplam alanı yaklaşık 21 bin metrekaredir. Ege'den çıkan yüklerin bir bölümü İzmir'den doğrudan uçar, doğrudan hattı bulunmayan varışlarda ise yük karayoluyla İstanbul'a aktarılıp oradan uçurulur. Antalya ve Adana da bölgesel çıkışlarda kullanılır. CargoMerger, Alsancak'taki merkezinden Ege çıkışlı yükler için hem İzmir hem İstanbul üzerinden seçenek kurar.
Hava mı deniz mi? Hangi durumda hava kargo mantıklı olur?
Hava taşımacılığı, kilogram başına değeri yüksek ve zaman baskısı olan yüklerde mantıklıdır; ağır, hacimli ve birim değeri düşük yüklerde deniz neredeyse her zaman doğru tercihtir. Pratik ölçüt navlunun mal bedeline oranıdır: elektronik, ilaç, yedek parça, moda koleksiyonu gibi kilogramı pahalı ürünlerde hava navlunu toplam maliyette küçük bir paya karşılık gelir. Hammadde, ambalaj, mobilya veya inşaat malzemesi gibi yüklerde aynı navlun mal bedelini aşabilir. Karar verirken yalnız navluna değil, stok tutma maliyetine, üretim durma riskine, sözleşmedeki gecikme cezasına ve ürünün raf ömrüne de bakmak gerekir. Pek çok firma karma çalışır: kritik kalemleri havayla, geri kalanı denizle gönderir. Süre farkı da belirleyicidir; uçuş saatlerle ölçülse de kapıdan kapıya süre aktarma, gümrük yoğunluğu ve yerel dağıtıma göre değişir.
Standart hava kargo, express kurye ve deniz taşımacılığının temel farkları
| Kriter |
Standart hava kargo |
Express kurye |
Deniz taşımacılığı |
| Ücret esası |
Ücretlendirilebilir kilo (hacim böleni 6.000) |
Ücretlendirilebilir kilo (hacim böleni standart olarak 5.000) |
FCL'de konteyner başına, LCL'de m³ veya ton (W/M) |
| Hizmet kapsamı |
Genelde havalimanından havalimanına |
Kapıdan kapıya, gümrükleme dahil |
Limandan limana ya da kapıdan kapıya |
| Taşıma belgesi |
MAWB + HAWB |
Kurye taşıma senedi / HAWB |
Deniz konşimentosu (B/L) veya sea waybill |
| Tipik yük profili |
Paletli, birkaç yüz kg ve üzeri sevkiyat |
Numune, evrak, küçük koli |
Ağır, hacimli, birim değeri düşük yük |
| Süre |
Uçuş saatler; kapıdan kapıya birkaç gün |
En hızlı seçenek |
Hatta göre haftalar |
| Esneklik |
Tarife ve o günkü kapasiteye bağlı |
Yoğun ağ, sık kalkış |
Sefer sıklığı düşük, planlama ister |
| Birim maliyet |
Denizden yüksek, expressten düşük |
Kilo başına en yüksek |
Kilo başına en düşük |
Bu taşımada kullanılan evraklar
- Ticari fatura (commercial invoice) — malın cinsi, miktarı, birim ve toplam bedeli, teslim şekli (Incoterms) ve alıcı bilgilerini gösterir.
- Çeki listesi (packing list) — koli adedi, brüt ve net ağırlık ile koli ölçülerini içerir; hacim ağırlığı bu ölçülerden hesaplanır.
- Hava konşimentosu (MAWB ve HAWB) — taşıma sözleşmesinin kurulduğunun ve malın taşıyıcıya teslim edildiğinin delilidir; takip numarası buradan gelir.
- Gönderici talimat mektubu (Shipper's Letter of Instruction) — göndericinin forwarder'a verdiği yazılı taşıma ve belge talimatı.
- İhracat veya ithalat gümrük beyannamesi — gümrük idaresine yapılan resmî beyan.
- A.TR dolaşım belgesi — Gümrük Birliği kapsamında eşyanın serbest dolaşım statüsünü ispat eder; menşe belgesi değildir.
- EUR.1 veya EUR-MED dolaşım belgesi — serbest ticaret anlaşması bulunan ülkelere yapılan sevkiyatlarda düzenlenir.
- Menşe şahadetnamesi — malın menşe ülkesini gösterir, ticaret odası onayı ister; bazı ülkelerde zorunludur.
- Tehlikeli madde beyanı (Shipper's Declaration for Dangerous Goods) ve güvenlik bilgi formu (SDS/GBF) — DGR kapsamındaki yüklerde şarttır.
- Sağlık, veteriner ve bitki sağlık sertifikaları ile gerektiğinde CITES belgesi — gıda, canlı hayvan ve bitkisel ürünlerde aranır.
- Nakliyat sigortası poliçesi — taşıyıcının kilogram başına sınırlı sorumluluğunun üzerindeki değeri korur.
- Not: gereken belge seti ürüne, varış ülkesine ve alıcının veya akreditifin şartlarına göre değişir; yükleme öncesi liste birlikte netleştirilir.
Sık sorulan sorular
Hava kargoda minimum ağırlık sınırı var mı?
Teknik bir alt sınır yoktur, ancak havayolları minimum ücret uygular; çok küçük gönderilerde ödenen bedel kilo hesabından bağımsız bir taban rakama sabitlenir. Bu nedenle birkaç kilogramlık gönderilerde express kurye çoğu zaman daha uygun çıkar. Doğru kararı vermek için aynı yükü iki seçenekte birden fiyatlatmak gerekir.
Hava kargo ne kadar sürede varır?
Uçuş süresi saatlerle ölçülür, kapıdan kapıya süre ise bundan uzundur. Yükün terminale kabulü, güvenlik taraması, uçağa yükleme sırası, aktarma noktasındaki bekleme, varışta gümrük ve yerel dağıtım eklenir. Aktarmasız hatlarda birkaç gün sürebilir; aktarmalı hatlarda ve yoğun sezonlarda uzar. Süre hat, aktarma ve gümrük yoğunluğuna göre değişir.
AWB ciro edilebilir mi, malı elde tutmaya yarar mı?
Hayır. AWB kıymetli evrak değildir ve ciro edilemez; mal, üzerinde yazılı alıcıya kimlik teyidiyle teslim edilir. Deniz konşimentosunda olduğu gibi orijinal belgeyi elde tutarak malı bloke etmek mümkün değildir. Ödeme güvencesi arayan satıcılar genellikle akreditif kullanır ve alıcı hanesine bankayı yazdırır.
Parfüm, lityum pilli cihaz veya boya gönderebilir miyim?
Çoğu zaman evet, ama tehlikeli madde kuralları içinde. Parfüm ve kolonya yanıcı sıvı, boya ve tiner yine yanıcı sınıfındadır; lityum pilli cihazlar ayrı ambalaj ve şarj kurallarına tabidir. Bazı ürünler yalnızca kargo uçağıyla taşınır. Rezervasyondan önce ürünün güvenlik bilgi formunu (SDS/GBF; eski adıyla MSDS) paylaşmanız gerekir.
Hava kargoda sigorta zorunlu mu?
Zorunlu değildir, ancak önerilir. Taşıyıcının kayıp ve hasar sorumluluğu Montreal Sözleşmesi ile kilogram başına sınırlıdır; bu sınır 28 Aralık 2024'ten itibaren 26 SDR'dir ve yükün gerçek değerini çoğu zaman karşılamaz. Değeri yüksek yüklerde ayrı bir nakliyat sigortası poliçesi gerçek koruma sağlar.
Yükü havalimanına kendim mi getirmeliyim?
Gerekmez. Fabrika ya da deponuzdan alım, paletleme ve streçleme, tartı ve ölçüm, terminale teslim ile evrak hazırlığı sevkiyatın parçası olarak organize edilebilir. Yalnızca havalimanından havalimanına çalışmayı tercih ederseniz o da mümkündür; kapsam teklif aşamasında birlikte netleştirilir.
Diğer taşıma hizmetlerimiz