Lojistik Sözlüğü
Navlundan demuraja, Incoterms'ten konşimentoya nakliye ve gümrük terimlerinin sade açıklamaları.
- A.TR belgesi — A.TR dolaşım belgesi, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki Gümrük Birliği kapsamında eşyanın serbest dolaşımda olduğunu kanıtlayan bir statü belgesidir.
- Akreditif — Akreditif (letter of credit, L/C), alıcının bankasının; satıcının akreditif şartlarına uygun belgeleri süresinde ibraz etmesi karşılığında ödemeyi üstlendiği bir ödeme yöntemidir.
- Antrepo — Antrepo, serbest dolaşıma girmemiş eşyanın gümrük gözetimi altında, ithalat vergilerine ve ticaret politikası önlemlerine tabi tutulmadan konulduğu yerdir.
- CMR taşıma senedi — CMR, uluslararası karayolu taşımalarında düzenlenen taşıma senedidir; taşıma sözleşmesinin varlığını ve yükün taşıyıcıya belirtilen durumda teslim edildiğini kanıtlar.
- Demuraj ve Detention — Demuraj, konteynerin liman veya terminal sahasında taşıyanın tanıdığı serbest süreyi aşarak beklemesi nedeniyle taşıyana ödenen gecikme bedelidir.
- EUR.1 belgesi — EUR.1 dolaşım sertifikası, eşyanın tercihli menşe kurallarına göre hangi ülke menşeli sayıldığını ispat eden ve bu sayede anlaşmalı ülkelerde indirimli veya sıfır gümrük vergisi uygulanmasını sağlayan bir menşe ispat belgesidir.
- FCL ve LCL — FCL, bir konteynerin tamamının tek bir yükleyiciye tahsis edildiği taşıma biçimi; LCL ise farklı yükleyicilere ait partilerin aynı konteynerde birleştirilerek taşındığı parsiyel biçimdir.
- FTL ve LTL — FTL (komple), aracın tamamının tek bir göndericinin yüküne tahsis edilmesi; LTL (parsiyel), farklı göndericilerin yüklerinin aynı araçta birleştirilmesidir.
- Gelir tonu (R/T) — Gelir tonu (revenue ton, R/T), denizyolu parsiyel taşımada navlunun hesaplandığı ücretlendirme birimidir.
- GTİP — GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu), eşyanın Türk Gümrük Tarife Cetvelinde karşılık geldiği on iki rakamlı pozisyondur; Gümrük Yönetmeliği pozisyonu bu şekilde tanımlar.
- Gümrükleme — Gümrükleme, eşyanın bir gümrük rejimine bağlanması için beyanname tescili, vergi tahakkuku ve muayene adımlarının tamamlanması sürecidir.
- Hacim ağırlığı — Hacim ağırlığı, bir gönderinin kapladığı hacmin taşıma modunun bölenine göre kilograma çevrilmiş hâlidir.
- Incoterms 2020 — Incoterms 2020, Milletlerarası Ticaret Odası'nın (ICC) yayımladığı ve alıcı ile satıcı arasında masrafın, riskin ve gümrük yükümlülüğünün hangi noktada el değiştirdiğini tanımlayan 11 teslim kuralıdır.
- Konşimento — Konşimento (Bill of Lading, B/L), taşıyanın eşyayı teslim aldığını veya gemiye yüklediğini gösteren, taşıma sözleşmesinin şartlarını ispat eden ve varma limanında eşyanın kime teslim edileceğini belirleyen kıymetli evraktır.
- Navlun — Navlun, bir yükün belirlenen çıkış noktasından varış noktasına taşınması karşılığında taşıyana ödenen bedeldir.
- Ordino — Ordino (delivery order, teslim emri), taşıyanın acentesinin; navlun ile varış masrafları ödendikten ve konşimentodaki teslim şartı karşılandıktan sonra eşyanın alıcıya teslim edilebileceğini terminale veya antrepoya bildiren belgesidir.
- Proforma fatura — Proforma fatura, satış kesinleşmeden önce satıcının alıcıya verdiği; mal tanımını, miktarı, birim fiyatı ile teslim ve ödeme şartlarını gösteren teklif niteliğinde bir belgedir.
- Ro-Ro — Ro-Ro (roll-on/roll-off), tekerlekli yükün vinçle kaldırılmadan gemiye rampadan sürülerek yüklendiği ve varışta yine sürülerek tahliye edildiği deniz taşıma biçimidir.
- THC (Terminal Elleçleme Ücreti) — THC (Terminal Handling Charge, terminal elleçleme ücreti), konteynerin liman terminalinde gemiden alınması, saha içinde taşınması, istiflenmesi ve gemiye yüklenmesi karşılığında alınan elleçleme bedelidir.
- TIR karnesi — TIR karnesi, TIR Sözleşmesi uyarınca mühürlü karayolu araçları veya konteynerler için düzenlenen, teminatlı uluslararası bir transit belgesidir.
- VGM (doğrulanmış brüt ağırlık) — VGM (verified gross mass), yüklü bir konteynerin yük, ambalaj, palet, dunnaj ve sabitleme malzemesi ile konteyner darası dahil toplam ağırlığının SOLAS'ta tanımlı iki yöntemden biriyle doğrulanmış hâlidir.