Czym jest świadectwo A.TR?
Świadectwo przewozowe A.TR to dokument statusowy potwierdzający, że towary znajdują się w swobodnym obrocie w ramach unii celnej między Turcją a Unią Europejską. Nie pokazuje, gdzie towary wyprodukowano; pokazuje, że dopełniono obowiązków celnych. Stosuje się je do produktów przemysłowych i przetworzonych produktów rolnych, a na korytarzu drogowym podróżuje z przesyłką razem z listem przewozowym CMR.
Czy A.TR jest świadectwem pochodzenia?
Nie. A.TR jest dokumentem statusowym, a nie dokumentem pochodzenia. Nie mówi, gdzie towary wyprodukowano; mówi, że znajdują się w swobodnym obrocie między stronami unii celnej, czyli że dopełniono obowiązków celnych. Produkt pochodzenia dalekowschodniego może więc trafić do Turcji z A.TR, jeśli został dopuszczony do swobodnego obrotu w Unii Europejskiej. Praktyczna konsekwencja jest ważna: choć A.TR znosi cło, dodatkowe cło (İGV) może nadal powstać, jeśli towary mają pochodzenie z kraju trzeciego, a aby go uniknąć, pochodzenie trzeba udowodnić odrębnie. Dowodem jest oświadczenie dostawcy, świadectwo pochodzenia lub preferencyjny dowód pochodzenia. Poproszenie sprzedawcy już na etapie zamówienia o dokument wykazujący pochodzenie, a nie tylko o A.TR, pozwala uniknąć niespodzianki kosztowej.
Które produkty nie są objęte A.TR?
Poza A.TR znajdują się dwie grupy: towary z listy Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali (EWWiS) oraz produkty rolne, których unia celna nie obejmuje. Unia celna obejmuje produkty przemysłowe i przetworzone produkty rolne; węgiel, koks i wyroby z żelaza i stali z listy EWWiS podlegają odrębnemu reżimowi. Po stronie rolnej poza zakresem są pozycje, które Unia Europejska traktuje jako produkty rolne, i nie ogranicza się to do produktów surowych, takich jak zboża czy żywe zwierzęta. „Przetworzony produkt rolny” nie oznacza tu tego samego co „przetworzona żywność” w języku potocznym: przetworzone produkty rolne objęte unią celną to ograniczona lista stanowiąca załącznik do decyzji nr 1/95 Rady Stowarzyszenia. Niektóre pozycje, takie jak koncentrat pomidorowy, konserwy owocowe i warzywne, sok owocowy, ser i przetwory mięsne, mogą znaleźć się poza zakresem, choć wyglądają na przetworzone, ponieważ prawo UE zalicza je do produktów rolnych; wynik trzeba sprawdzić dla każdego produktu według kodu taryfowego (zob. kod HS). Dla pozycji spoza zakresu wystawia się EUR.1, aby skorzystać z reżimu preferencyjnego.
- W zakresie: produkty przemysłowe i przetworzone produkty rolne
- Poza zakresem: węgiel oraz wyroby z żelaza i stali z listy EWWiS
- Poza zakresem: pozycje, które UE traktuje jako produkty rolne (koncentrat, konserwy, sok, ser, przetwory mięsne)
- Dla pozycji spoza zakresu stosuje się EUR.1 lub deklarację pochodzenia
Kto wystawia, a kto zatwierdza A.TR?
Świadectwo wystawia eksporter lub jego przedstawiciel prawny upoważniony do podpisywania zgłoszenia celnego; zatwierdza je izba handlowa lub przemysłowa, do której należy eksporter; a administracja celna je poświadcza. Świadectwo nie jest ważne, dopóki nie zostaną dopełnione wszystkie trzy kroki. Proces przebiega elektronicznie: świadectwo jest przesyłane do izby przez system, izba sprawdza zgłoszenie i załączone dokumenty, a poświadczenie przez urząd celny zamyka proces. Świadectwo można też uzyskać po wywozie towarów; w takim przypadku system wpisuje w rubryce 8, uwagi, wyrazy „WYSTAWIONE RETROSPEKTYWNIE”. Świadectwo wystawione retrospektywnie jest ważne, ale urząd celny kraju przywozu z większym prawdopodobieństwem zada dodatkowe pytania. Jeśli opis towaru na świadectwie dokładnie odpowiada fakturze i zgłoszeniu, już na początku unika się korekt.
Jak długo ważne jest A.TR?
A.TR należy przedstawić urzędowi celnemu kraju przywozu w ciągu czterech miesięcy od dnia, w którym zostało poświadczone przez administrację celną kraju wywozu. Na przykład dla świadectwa poświadczonego 10 marca ostatnim dniem przedstawienia jest 10 lipca. Ten czteromiesięczny termin wynika z przepisów unii celnej i nie zmienia się wraz ze zmianą terminów w regułach pochodzenia paneuropejsko-śródziemnomorskich (PEM). Jeśli termin zostanie przekroczony, świadectwo nie traci automatycznie ważności: gdy opóźnienie wynika z nieprzewidzianych okoliczności, urząd celny może przyjąć świadectwo po terminie, a przyjęcie jest też możliwe, jeśli towary zostały przedstawione urzędowi celnemu w terminie. W przypadku towarów umieszczonych w składzie, w wolnym obszarze celnym lub w czasowym składowaniu przed upływem czterech miesięcy termin się zatrzymuje, a świadectwo znów staje się ważne w chwili przywozu towarów. Przy długich przesyłkach morskich z przeładunkiem należy od początku porównać datę poświadczenia z szacowaną datą przybycia.
Czym różni się A.TR od EUR.1?
W jednym zdaniu: A.TR jest dokumentem statusowym, a EUR.1 dokumentem pochodzenia. A.TR mówi, że towary znajdują się w swobodnym obrocie w ramach unii celnej, i nie wspomina, gdzie je wyprodukowano. EUR.1 dowodzi, w którym kraju towary uznaje się za pochodzące zgodnie z regułami umowy; te reguły pochodzenia opierają się w całości na kryteriach towarów w całości uzyskanych lub wystarczającego przetworzenia. Nie są to alternatywy; odpowiadają na różne pytania. Jeśli jedna przesyłka zawiera pozycje o różnym zakresie, na przykład produkt przemysłowy i konserwy wysłane razem, pozycje mogą wymagać rozdzielenia, z A.TR dla jednej i EUR.1 dla drugiej. To, który dokument jest potrzebny, rozstrzygają kod taryfowy towarów i ramy umów z krajem przeznaczenia, w ramach odprawy celnej.
Główne różnice między A.TR a EUR.1
| Kryterium |
Świadectwo przewozowe A.TR |
Świadectwo przewozowe EUR.1 |
| Co potwierdza |
Status swobodnego obrotu |
Pochodzenie preferencyjne |
| Handel, w którym jest stosowane |
Unia celna Turcja–UE |
Kraje z umową o wolnym handlu oraz produkty UE spoza zakresu A.TR |
| Objęte towary |
Produkty przemysłowe i przetworzone produkty rolne |
Produkty rolne spoza zakresu A.TR i produkty EWWiS, towary objęte umową o wolnym handlu |
| Pochodzenie towarów |
Niedecydujące dla dokumentu |
Przedmiot dokumentu |
| Dodatkowe cło |
Samo go nie znosi |
Może je znieść przez udowodnienie pochodzenia |
| Termin przedstawienia |
4 miesiące od daty poświadczenia |
10 miesięcy według zrewidowanych reguł PEM; 4 miesiące w umowach o wolnym handlu spoza PEM |
| Łańcuch zatwierdzania |
Eksporter, izba, poświadczenie urzędu celnego |
Eksporter, izba, poświadczenie urzędu celnego |
Najczęściej zadawane pytania
Czy A.TR znosi cło całkowicie?
A.TR znosi cło na towary objęte unią celną, ale dodatkowe cło jest odrębnym obowiązkiem. Jeśli towary mają pochodzenie z kraju trzeciego, a pochodzenia nie udowodniono, İGV może zostać naliczone według stawki „pozostałe kraje” z taryfy. Dołączenie do A.TR dokumentu wykazującego pochodzenie jest zatem integralną częścią kalkulacji kosztu importu.
W jakich krajach stosuje się A.TR?
A.TR stosuje się w handlu między Turcją a państwami członkowskimi Unii Europejskiej. Nie pełni żadnej funkcji w wywozie do krajów spoza unii celnej: tam stosuje się EUR.1 lub deklarację pochodzenia, jeśli istnieje umowa o wolnym handlu, a w handlu niepreferencyjnym — świadectwo pochodzenia, jeśli jej nie ma. Rodzaju dokumentu nie należy wybierać, zanim nie potwierdzi się kraju przeznaczenia.
Co się dzieje, gdy upłynie termin przedstawienia A.TR?
Nawet gdy minęły cztery miesiące, świadectwo nie jest automatycznie odrzucane. Gdy opóźnienie wynika z nieprzewidzianych okoliczności, urząd celny może je przyjąć, a przyjęcie jest też możliwe, jeśli towary zostały przedstawione urzędowi celnemu w terminie. W składzie, w wolnym obszarze celnym lub w czasowym składowaniu termin już się zatrzymuje. Od importera nadal można wymagać udokumentowania przyczyny opóźnienia.
Czy A.TR można uzyskać po wywozie?
Tak. W przypadku świadectwa wystawionego po wyjściu przesyłki elektroniczny system zatwierdzania wpisuje w rubryce 8 wyrazy „WYSTAWIONE RETROSPEKTYWNIE”, a świadectwo jest w tej postaci ważne. Z tej drogi korzysta się, gdy kupujący poprosi o świadectwo późno lub gdy pominięto je w chwili składania zgłoszenia; urząd celny kraju przywozu z większym prawdopodobieństwem zada dodatkowe pytania.